Ziekteverzuimbeleid: ziekteverzuim voorkomen, CAO, reïntegreren. Wat kan de OR doen?

De Wet Verbetering Poortwachter (WVP) schrijft voor dat de werkgever én de zieke werknemer vanaf het begin van de ziekteperiode zich actief inspannen om langdurige arbeidsongeschiktheid te voorkomen.

De werkgever heeft ook belang bij het voeren van ziekteverzuimbeleid. Een hoog percentage ziekteverzuim is vaak een teken dat het niet goed gaat met het bedrijf. Als er veel zieken zijn, wordt de werkdruk voor de achterblijvers hoger. Ook is er een financieel belang. De werkgever is verplicht gedurende de eerste twee jaar 70% van het loon door te betalen. In veel CAO's is bepaald dat de werkgever in het eerste jaar 100% moet doorbetalen. Bovendien betaalt de werkgever in het algemeen meer premie als meer werknemers in de WIA terechtkomen. Om te voorkomen dat werkgevers alleen nog maar de meest gezonde werknemers zullen aannemen, is er sinds 1 januari 1998 een verbod op algemene aanstellingskeuringen.

Sancties of beloningen

Soms wordt geprobeerd het ziekteverzuim te lijf te gaan met sancties of beloningen zoals:

  • Invoeren wachtdagen (eerste of eerste twee ziektedagen geen loon doorbetalen);
  • Minder dan 100% van het loon doorbetalen;
  • Inhouden van vakantiedagen;
  • Belonen van een laag ziekteverzuim met een bonus of extra vakantiedagen;
  • Belonen van leidinggevenden die een laag ziekteverzuim in hun afdeling hebben.

CAO

In de CAO moet zijn opgenomen dat de werkgever deze maatregelen kan nemen. Bovendien mogen de maatregelen niet in strijd zijn met de wet. Zo mag bijvoorbeeld het minimum aantal vakantiedagen op full-time basis niet lager worden dan 20 (art. 7:634 BW) en mogen uit een vorig jaar overgehouden vakantiedagen niet worden ingehouden.

Reïntegratiedossier

Begeleiding van zieken is één van de verplichte zaken waarvoor een bedrijfsarts of arbodienst moet worden ingeschakeld (art.14 en 14a Arbowet). De werkgever is verplicht om zich in te spannen de zieke werknemer zo snel mogelijk te laten reïntegreren. Hij moet een reïntegratiedossier bijhouden. De bedrijfsarts of arbodienst heeft een actieve rol bij verzuimbegeleiding. Registratie van ongevallen die hebben geleid tot ziekteverzuim is een verplicht onderdeel van de RI&E.

Instemming ondernemingsraad

Een verzuimbeleid moet ter instemming aan de OR worden voorgelegd, bij invoering en wijziging van dat beleid. Bovendien moet de werkgever de OR ,op grond van de WOR artikel 31 b., éénmaal per jaar informatie verstrekken over het gevoerde sociale beleid. Daaronder valt ook het verstrekken van inzicht in het ziekteverzuim, de verschilllen tussen verschillende afdelingen of groepen in het bedrijf en het gevoerde verzuimbeleid.

Aandachtspunten OR

Een goed ziekteverzuimbeleid is meer dan verzuimregistratie of een verzuimprotocol. Enkele aandachtspunten voor de ondernemingsraad bij de beoordeling van het ziekteverzuimbeleid kunnen zijn:

  • Onderschrijft de OR de visie die ten grondslag ligt aan het verzuimbeleid?
  • Wordt een hoog verzuim gezien als een signaal dat er iets mis kan zijn in de organisatie?
  • Wordt een preventief of controlerend verzuimbeleid gevoerd?
  • Wordt naar oorzaken gezocht en worden deze aangepakt?
  • Is er een zorgvuldige en planmatige aanpak van het verzuim?
  • Is er een heldere ziektemeldingsprocedure?
  • Zijn taken verdeeld, is er een goede taakomschrijving van leidinggevenden, bedrijfsarts, case-manager en het sociaal-medisch team?
  • Wordt er aandacht besteed aan reïntegratie van langdurig zieken?
  • Houdt de werkgever zich aan de wettelijke verplichtingen en de CAO?
  • Is voldoende aandacht voor de privacybescherming?